“Azərbaycanın suveren ərazilərində aparılan bərpa və abadlıq işlərini gözü götürməyən, işğal dövründə erməni vəhşiliklərinə ya susan, ya da açıq şəkildə haqq qazandıran rusiyalı deputat Konstantin Zatulin növbəti dəfə ağ yalanlarla çıxış edərək, Azərbaycan dövlətini “vandalizmdə” ittiham edib. Guya Xankəndidə İvan Ayvazovskinin heykəlinin sökülməsi “barbarlıqdır”, “dini və tarixi abidələrin dağıdılmasıdır” və s. Bu ittihamlar nəinki əsassızdır, həm də Zatulinin siyasi mövqeyinin və şəxsi əxlaqsızlığının təzahürüdür.
Konstantin Zatulin uzun illərdir ki, postsovet məkanında imperialist zehniyyətin daşıyıcısı, Moskvanın “yumşaq işğal” siyasətinin ideoloqlarından biri kimi çıxış edir. Onun fəaliyyəti sadəcə Azərbaycan əleyhinə deyil. Zatulinin bütün simasız siyasi fəaliyyəti Gürcüstan, Ukrayna, Moldova kimi ölkələrdə də separatizmin dəstəklənməsi, dövlətlərin suverenliyinə qarşı çağırışlar, tarixi saxtalaşdırmalarla müşayiət olunub. 2022-ci ildə Azərbaycanın ərazi bütövlüyünə qarşı yönəlmiş çıxışlarına görə ölkəmizə girişinə qadağa qoyulmuş bu şəxs indi “mədəni irs” mövzusunda danışacaq qədər riyakar və həyasızdır.
Millət vəkili qeyd edib ki, Ayvazovski heç bir zaman Qarabağda yaşamayıb, Xankəndi və ya ətraf ərazilərlə bioqrafik və ya yaradıcılıq baxımından hər hansı əlaqəsi olmayıb: “Onun adına Xankəndidə ucaldılmış abidə Azərbaycan torpaqlarını işğal edən separatçı rejim tərəfindən siyasi simvol kimi istifadə olunub. Bu abidənin qoyulmasında məqsəd mədəniyyət yox, ideoloji təsir və erməni mənsubiyyətinin süni şəkildə vurğulanması olub.
Azərbaycan isə bu abidəni məhz işğaldan azad olunmuş ərazilərdə dövlət suverenliyi çərçivəsində və beynəlxalq hüquqa uyğun şəkildə söküb. Bu, vandalizm deyil – süni şəkildə yeridilmiş, tarixi təhrif edən və qanunsuz rejimin izlərini daşıyan bir obyektin legitim şəkildə sökülməsidir.
Zatulinin susduğu, yaxud haqq qazandırdığı əsl vandalizm isə 30 illik işğal dövründə baş verib.
Ən azı 900-dən çox tarixi və mədəni abidə erməni işğalçı qüvvələri tərəfindən dağıdılıb.
Şuşa, Ağdam, Füzuli, Zəngilan, Qubadlı və digər şəhərlər tamamilə viran qoyulub, yerlə-yeksan edilib.
Məscidlərdə donuz saxlanılıb, qəbiristanlıqlar texnika ilə dağıdılıb, nadir əlyazmalar məhv edilib və ya talanıb.
Alban-Udi dini irsi erməniləşdirilib, kilsələr üzərində saxta xaçlar düzəldilib.
Bu faktlar UNESCO, ICOMOS və digər beynəlxalq təşkilatların hesabatlarında, sənədlərdə də təsdiqini tapıb. Zatulin bunlara susur. Niyə? Çünki onun “mədəniyyətə” münasibəti yalnız erməni prizmasından keçir. O, mədəni irs kimi mənəvi məsələlərdən də siyasi alət kimi istifadə edir. Çünkü özü mənəviyyatdan qısır qalıb”.
Zatulinin “xacqarların dağıdılması” ilə bağlı iddiasına cavab olaraq Elçin Mirzəbəyli deyib ki, Azərbaycan dövləti bu gün bütün dini və etnik azlıqlara, o cümlədən xristian irsinə böyük hörmətlə yanaşır: “Qafqaz Albaniyasının tarixi kilsələri restavrasiya olunur, xristian dini icmalar – pravoslavlar, katoliklər, udilər – tam azad şəkildə fəaliyyət göstərirlər. Azərbaycanın dövlət siyasətində dini abidələrin məhv edilməsi deyil, bərpası dayanır.
Lakin burada vacib bir fərq var: erməni işğalçılar tərəfindən saxtalaşdırılmış və qanunsuz şəkildə dəyişdirilmiş abidələr, xüsusilə alban irsi üzərinə vurulan saxta erməni elementləri təmizlənir və orijinal forması bərpa olunur. Bu, vandalizm deyil, tarixin bərpasıdır.
Azərbaycan dövləti tərəfindən Şuşada yerləşən erməni kilsəsinin təmirə cəlb edilməsi, Zəngilanda katolik kilsəsinin qorunması, rus pravoslav kilsələrinin, yəhudi sinaqoqlarının təmir olunması onu göstərir ki, Bakı multikulturalizmin və mədəni müxtəlifliyə hörmətin real ünvanıdır.
Əgər Zatulin həqiqətən mədəni irsə dəyər verirsə, niyə bu gün Rusiya ərazisində yüzlərlə müsəlman məscidinin dağıdılmasına, Qafqaz xalqlarının abidələrinin təhqir edilməsinə susur? Onun “barbarlıq” anlayışı niyə yalnız Ermənistana toxunanda işə düşür?
Zatulin sadəcə korporativ maraqları naminə şərəfini satan şəxs deyil, o, XX əsr boyu xalqları assimilyasiya edən, xalqların mədəni irsinə, suverenliyinə təcavüz edən imperialist zehniyyətin təmsilçisidir. Onun dedikləri həqiqəti deyil, yalanın nə qədər çılpaq və kobud ola biləcəyini göstərir. Azərbaycan isə bu gün tarixini, mədəniyyətini, azadlığını qoruyur və qoruyacaq da. Zatulinin də, onun kimilərin də bu prosesi dayandırmağa nə mənəvi haqqı, nə də siyasi gücü yetər”.
“Azerbaycan’ın egemen topraklarında yürütülen restorasyon ve iyileştirme çalışmalarını çekemeyen, işgal döneminde Ermeni vahşetlerine ya susan ya da açıkça haklı çıkaran Rus milletvekili Konstantin Zatulin, bir kez daha alenen yalanlar söyleyerek Azerbaycan devletini “vandallıkla” suçladı. Sözde Hankendi’de İvan Ayvazovski’nin heykelinin sökülmesi “barbarlıktır”, “dini ve tarihi anıtların yıkılmasıdır” vb. Bu suçlamalar sadece asılsız değil, aynı zamanda Zatulin’in siyasi duruşunun ve kişisel ahlaksızlığının bir tezahürüdür.
Konstantin Zatulin, uzun yıllardır post-Sovyet mekanında emperyalist zihniyetin taşıyıcısı, Moskova’nın “yumuşak işgal” politikasının ideologlarından biri olarak hareket etmektedir. Faaliyetleri sadece Azerbaycan’a karşı değil. Zatulin’in tüm çirkin siyasi faaliyetleri Gürcistan, Ukrayna, Moldova gibi ülkelerde de ayrılıkçılığın desteklenmesi, devletlerin egemenliğine karşı çağrılar ve tarihi tahrifatlarla eşlik etmiştir. 2022’de Azerbaycan’ın toprak bütünlüğüne yönelik açıklamaları nedeniyle ülkemize girişi yasaklanan bu kişi, şimdi “kültürel miras” konusunda konuşacak kadar riyakar ve arsızdır.
Milletvekili, Ayvazovski’nin hiçbir zaman Karabağ’da yaşamadığını, Hankendi veya çevresindeki bölgelerle biyografik veya yaratıcı bir bağlantısı olmadığını belirtti: “Adına Hankendi’de dikilen anıt, Azerbaycan topraklarını işgal eden ayrılıkçı rejim tarafından siyasi bir sembol olarak kullanılmıştır. Bu anıtın dikilmesindeki amaç kültür değil, ideolojik etki ve Ermeni aidiyetinin yapay olarak vurgulanması olmuştur.
Azerbaycan ise bu anıtı, işgalden kurtarılan topraklarda devlet egemenliği çerçevesinde ve uluslararası hukuka uygun olarak sökmüştür. Bu bir vandallık değildir – yapay olarak yerleştirilmiş, tarihi çarpıtan ve yasadışı rejimin izlerini taşıyan bir nesnenin meşru bir şekilde sökülmesidir.
Zatulin’in sustuğu veya haklı çıkardığı asıl vandallık ise 30 yıllık işgal döneminde yaşanmıştır.
En az 900’den fazla tarihi ve kültürel anıt Ermeni işgalci güçleri tarafından yıkılmıştır.
Şuşa, Ağdam, Füzuli, Zangilan, Gubadlı ve diğer şehirler tamamen viran bırakılmış, yerle bir edilmiştir.
Camilerde domuz beslenmiş, mezarlıklar teknik ekipmanlarla tahrip edilmiş, nadir el yazmaları yok edilmiş veya yağmalanmıştır.
Arnavut-Udi dini mirası Ermenileştirilmiş, kiliseler üzerine sahte haçlar yapılmıştır.
Bu gerçekler UNESCO, ICOMOS ve diğer uluslararası kuruluşların raporlarında ve belgelerinde de doğrulanmıştır. Zatulin bunlara susuyor. Neden? Çünkü onun “kültüre” bakışı sadece Ermeni prizmasından geçiyor. O, kültürel miras gibi manevi meseleleri bile siyasi bir araç olarak kullanıyor. Çünkü kendisi maneviyattan yoksundur.”
Zatulin’in “haçkarların yıkılması” iddiasına yanıt olarak Elçin Mirzabayli, Azerbaycan devletinin bugün tüm dini ve etnik azınlıklara, Hristiyan mirası da dahil olmak üzere büyük saygı duyduğunu söyledi: “Kafkasya Arnavutluk’unun tarihi kiliseleri restore ediliyor, Hristiyan dini cemaatleri – Ortodokslar, Katolikler, Udiler – tamamen özgür bir şekilde faaliyet gösteriyorlar. Azerbaycan’ın devlet politikasında dini anıtların yok edilmesi değil, restorasyonu ön plandadır.
Ancak burada önemli bir fark var: Ermeni işgalciler tarafından tahrif edilmiş ve yasadışı bir şekilde değiştirilmiş anıtlar, özellikle Arnavut mirası üzerine vurulan sahte Ermeni unsurları temizleniyor ve orijinal hali restore ediliyor. Bu bir vandallık değil, tarihin restorasyonudur.
Azerbaycan devleti tarafından Şuşa’da bulunan Ermeni kilisesinin onarıma alınması, Zangilan’da Katolik kilisesinin korunması, Rus Ortodoks kiliselerinin, Yahudi sinagoglarının onarılması, Bakü’nün çokkültürlülüğün ve kültürel çeşitliliğe saygının gerçek adresi olduğunu gösteriyor.
Zatulin gerçekten kültürel mirasa değer veriyorsa, neden bugün Rusya topraklarında yüzlerce Müslüman camisinin yıkılmasına, Kafkas halklarının anıtlarının aşağılanmasına susuyor? Onun “barbarlık” anlayışı neden sadece Ermenistan’a dokunduğunda devreye giriyor?
Zatulin sadece kurumsal çıkarları uğruna şerefini satan biri değil, aynı zamanda XX. yüzyıl boyunca halkları asimile eden, halkların kültürel mirasına, egemenliğine tecavüz eden emperyalist zihniyetin temsilcisidir. Onun söyledikleri gerçeği değil, yalanın ne kadar çıplak ve kaba olabileceğini gösteriyor. Azerbaycan ise bugün tarihini, kültürünü, özgürlüğünü koruyor ve koruyacak da. Zatulin’in de, onun gibilerin de bu süreci durdurmaya ne manevi hakkı, ne de siyasi gücü yeter.”